Viện Giám định pháp y tâm thần Trung ương (GĐPYTTTW) - thuộc Bộ Y tế là nơi điều trị bệnh nhân tâm thần, trong đó có nhiều bệnh nhân có khả năng gây nguy hiểm cho xã hội, bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Do vậy, việc quản lý cũng như điều trị cho các đối tượng này đòi hỏi phải được thực hiện chặt chẽ. Song trong thời gian qua, vấn đề này dường như đã bị xem nhẹ.

Bớt xén khẩu phần ăn của người bệnh

Trong đơn gửi chúng tôi, ông Dương Văn Lương - Bác sỹ Viện GĐPYTTTW phản ánh: “Từ đầu năm 2008, sau khi Viện GĐPYTTTW được thành lập trên cơ sở tách ra từ Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 (BVTTTW 1) có trụ sở tại xã Hòa Bình, huyện Thường Tín, Hà Nội, ông Phạm Đức Thịnh được bổ nhiệm làm Viện trưởng Viện này kiêm Phó Giám đốc BVTTTW 1. Trong quá trình lãnh đạo Viện, ông Thịnh cùng một vài cá nhân đã có nhiều việc làm trái quy định.

Do bệnh nhân điều trị tại viện có nhiều đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh được quy định tại điều 13 - Bộ luật Hình sự: “Người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự, nhưng đã lâm vào tình trạng mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình trước khi bị kết án, thì cũng được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.

Viện GĐPYTTTW mới được thành lập từ đầu năm 2008

Thời gian điều trị bắt buộc được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù”. Tuy vậy, ông Thịnh đã ký văn bản cho một số đối tượng được đi phép, tại ngoại kéo dài, có trường hợp đã bỏ viện không trở lại điều trị làm cản trở quá trình tố tụng. Nguy hiểm hơn, có đối tượng còn tái phạm, gây án (bệnh nhân Dư Kim Dũng) hoặc tử vong (bệnh nhân Nguyễn Đình H) trong thời gian đi phép.

Không chỉ có vậy, ông Thịnh còn cho Ban đời sống thu tiền giường của bệnh nhân ngay cả trong thời gian đi phép, cắt giảm khẩu phần ăn của người bệnh”…

Bệnh nhân tử vong, gây án khi  đi phép là có thật

Ngày 2-10-2009, Đảng ủy BVTTTW 1 đã có Thông báo số 75/2009/BVTT giải quyết đơn khiếu nại của ông Dương Văn Lương, trong đó nêu rõ: Việc cho người bệnh đi phép của Viện GĐPYTTTW căn cứ vào Thông tư  03/TTLT ngày 24-9-1997, quy chế bệnh viện ban hành theo Quyết định 1895 của Bộ Y tế về các quy định cho bệnh nhân điều trị tâm thần nghỉ phép để tái thích ứng hòa nhập xã hội.

Việc ông Thịnh đã ký một số quyết định đi phép cho bệnh nhân là có thật và đúng thẩm quyền, còn quyết định này đúng hay không là do Bộ Y tế xem xét. Việc người bệnh đi phép bị tử vong tại nhà là có thật. Đó là bệnh nhân Nguyễn Đình H, ở Thanh Oai, Hà Nội. Bệnh nhân này khi đang điều trị bắt buộc tại Viện GĐPYTTTW, trong thời gian đi phép đã tự sát. Ngày 25-9-2009, Tòa phúc thẩm TANDTC thông báo kết quả xác minh và kết thúc việc bắt buộc chữa bệnh đối với trường hợp này. 

Còn với bệnh nhân Dư Kim Dũng, ở Hải Phòng: Theo quyết định của TAND quận Lê Chân, Hải Phòng bệnh nhân này phải điều trị bắt buộc tại BVTTTW 1 và Viện GĐPYTTTW. Trong quá trình điều trị liên tục từ 3-5-2007 đến 30-1-2008, gia đình bệnh nhân có đơn xin cho bệnh nhân về nghỉ Tết âm lịch tại gia đình. Ngày 20-2-200, Dũng đã bị CQ CSĐT CATP Hải Phòng bắt về tội mua bán trái phép chất ma túy.

Về nội dung phản ánh liên quan đến việc thu tiền giường của bệnh nhân đi phép và cắt giảm khẩu phần ăn của người bệnh, Đảng ủy, Ban Giám đốc Bệnh viện xác định, Viện GĐPYTTTW đã có Văn bản số 03 ngày 28-4-2008 về quy định hoạt động của Ban đời sống, trong đó có quy định “Những trường hợp bệnh nhân đi phép phải trả tiền giường 30.000đ/ngày như đang nằm điều trị tại khu điều trị tự nguyện của Viện” và các khoản thu khác chưa được Bộ Y tế phê duyệt là có thật. Bên cạnh đó, qua kiểm tra một số ngày cho thấy suất ăn của bệnh nhân không đủ 10.000đ theo quy định…

Như vậy,  một số vấn đề ông Lương phản ánh trong đơn là có cơ sở. Điều này không chỉ tác động xấu đến quá trình điều trị, sức khỏe của bệnh nhân mà còn ảnh hưởng đến uy tín của Viện GĐPYTTTW, khiến một số cán bộ không yên tâm công tác…

(Còn nữa)

Theo Quốc Hoàn